De vergeten kleinzoon van Herzl

3 mei 2012 - Stephen Theodore Norman, kleinzoon van Theodor Herzl, heeft sinds woensdag 2 mei een speciale herdenkingsplek gekregen op de Herzlberg in Jeruzalem. Het is de eerste keer dat een familielid van Herzl wordt geëerd. Gisteren was het precies 152 jaar geleden dat Theodor Herzl, grondlegger van het moderne zionisme, werd geboren in Oostenrijk-Hongaarse stad Pest. Hij was een van de eerste en meest invloedrijke personen die opriep tot de stichting van een Joodse staat. In reactie op het groeiende antisemitisme in Europa wist Herzl talloze Joden te inspireren. Op zijn geboortedag zal heel Israel vieren waar hij voor stond.

        

               Theodor Herzl                            Herbegrafenis van Herzl in Jeruzalem in 1949

De familie van Herzl heeft echter nooit kunnen genieten van zijn roem. Veel van zijn nakomelingen stierven al op jonge leeftijd. Zijn oudste kind Pauline, overleed op 40-jarige leeftijd na een overdosis heroïne. Zijn zoon Hans, altijd op zoek naar spirituele verlossing, bekeerde zich gedurende zijn leven tot talloze religies en pleegde zelfmoord op de dag dat zijn oudere zus werd begraven. Herzl’s jongste kind Maragareth werd net als haar broer en zus geplaagd door psychische problemen en moest worden opgenomen in een sanatorium. Ze was desondanks de enige die zelf een kind kreeg in 1918, Stephen Theodore Nuemann. Aangenomen wordt dat alle nakomelingen van Herzl leden aan klinische depressie, een stoornis die door kan worden orden gegeven van generatie op generatie.

      Herzl in 1900 met zijn kinderen

Nuemann werd geboren in Wenen en wist toen hij jong niet dat hij een kleinkind was van zijn beroemde grootvader. Theodor Herzl werd door zijn familie namelijk als een complete mislukkeling beschouwd nadat hij al zijn geld in zionistische activiteiten had gestopt. In 1939 vertrok Neumann naar het Verenigd Koninkrijk om aan de Nazi’s te ontsnappen, en nam toen de achternaam Norman gebruiken. Na het vervullen van zijn militaire dienst, in het Britse leger, kwam hij in 1945 in het Midden-Oosten terecht en kreeg de kans om het gebied te bezoeken wat nu Israel is. Verschillende nationalistische en religieuze organisaties vingen hem op. Norman kreeg de kans om de compleet ingerichte studiekamer van zijn grootvader te bekijken. De woonkamer van Herzl was van Wenen naar Jeruzalem verplaatst. In zijn dagboek schreef Norman lovend over deze tijd en hoe zeer hij onder de indruk was geraakt van zijn grootvader, het zionisme, en al die hoopvolle jonge Joodse mensen uitstraalden.

     Kapitein Stephen Theodore Norman, 1945 Jeruzalem

Nadat hij weer naar Engeland afreisde verlangde hij ernaar zo snel mogelijk terug te keren naar Israel. De Britse autoriteiten waren echter op de hoogte van zijn banden met Theodor Herzl en ze weigerden hem toestemming te verlenen voor een nieuw bezoek. Hij kreeg in plaats daarvan een lage positie op de Britse ambassade in Washington toegewezen. De depressieve stoornis die zijn familie parten had gespeeld stak nu ook bij hem de kop op en Norman zakte weg in een diep dal. Hij kreeg niet de kans om in de voetsporen van zijn grootvader te treden ondanks zijn vurige verlangen om iets te kunnen betekenen voor de Joodse staat. In 1948 pleegde hij op 28-jarige leeftijd zelfmoord. Hij werd begraven in Washington en werd snel vergeten.

                                                         

                                 Jerry Klinger de man die Stephen Theodore Norman herontdekte

Jerry Klinger, voorzitter van de “Joods-Amerikaanse organisatie voor historisch erfgoed”, ontdekte het verhaal van de vergeten kleinzoon van Theodor Herzl. Hij maakte er zijn levenswerk van om Norman terug te krijgen naar Israel en zijn naam in ere te herstellen. Hij overtuigde de hoogste Israelische rabbi Shlomo Amar om hem te laten herbegraven op een Joodse begraafplaats in Israel. Onder normale omstandigheden worden slachtoffers van zelfmoord daar niet begraven maar Klinger wist de daadwerkelijke oorzaak van zijn daad bij zijn depressie te leggen. Hierdoor kwam de weg open te liggen voor Norman om naar Israel te kunnen worden gebracht.

De ingang van de begraafplaats Herzlberg

Zijn lichaam werd vanuit de Verenigde Staten overgebracht en bijgezet op de plek voor Zionistische leiders. Nu wordt hij zelfs geëerd met een herdenkingsmonument. Klinger en zijn medestanders hopen dat Stephen Theodore Norman op deze manier rust zal vinden en herdacht kan worden als de kleinzoon van Herzl.