Minister-president

Net zoals in Nederland heeft Israel ook een minister-president. De minister-president is de regeringsleider. Minister-president is een samenvoeging van twee woorden: minister en president. Minister betekent eigenlijk dienaar van de koning(in) en president betekent voorzitter.

Voor Israel gaat deze vertaling niet op omdat zij geen koning of koningin hebben, in Israël is er een president (link naar president minicidi). Je kunt nu zeggen dat de minister-president van Israel dient te zorgen voor de eenheid van het land en leider is van de regering (link naar regering en parlement).

Enkele ministers-presidenten van Israel

Vrede met Egypte Vrede met Egypte
David Ben-Gurion
Golda Meir Yitzhak Rabin Menachem Begin Shimon Peres Yitzhak Shamir

In 1948 werd een tijdelijke regering ingesteld met als minister-president David Ben-Gurion. Op 8 maart 1949 werd de positie van minister-president definitief. Dit is dezelfde datum dat de eerste regering tot stand kwam. Ben-Gurion bleef minister-president tot hij aftrad, in 1953, om zich te vestigen in een Kibboets (link in minicidi naar kibboets). Twee jaar later keerde hij toch weer op zijn oude positie als minister-president.

In 1969 kwam er voor het eerst een vrouwelijke minister-president van Israël, zij bleef dit tot 1974. Haar naam was Golda Meir. Er zijn vele oorlogen gevoerd in deze tijd om de Staat Israel te verdedigen tegen invallen van omringende landen.

Yitzhak Rabin werd in 1974, tot 1977, voor het eerst minister-president. De tweede keer dat Rabin de positie van minister-president kreeg was in 1992. Rabin diende deze periode niet uit omdat hij werd vermoord op 4 november 1995. Shimon Peres, de huidige president, nam de positie van minister-president nu waar. Menachim Begin werd in 1977 de eerste minister-president die uit de rechterkant van de politiek afkomstig was. Begin bleef in deze positie tot hij in 1983 aftreed om gezondheidsredenen.

Na de verkiezingen van 1984 ontstond een situatie die zich in de geschiedenis van Israel nog nooit had voorgedaan. Het lukte niet om een regering te vormen. De oplossing werd gevonden in een Regering van Nationale Eenheid. Deze bestaat uit een roterend minister-presidentschap. De twee minister-presidenten in deze Knesset periode waren Shimon Peres en Yitzhak Shamir. Deze situatie bleef voortduren na de verkiezingen in 1988, met het enige verschil dat Yitzhak Shamir deze periode minister-president bleef.

Tijdens de Knesset periode 1994-1996 werd besloten dat er bij de volgende verkiezingen een minister-preisident rechtstreeks door de mensen kon worden gekozen. Dit idee werd afgeleid van de President verkiezingen in de Verenigde Staten.

Speciale verkiezingen in 1996

Benjamin Netanyahu Ehud Barak Ariel Sharon

De op Amerikaanse stijl gebaseerde verkiezingen werden voor het eerst in 1996 gehouden. Benjamin Netanyahu won deze verkiezingen. Dit was niet verwacht omdat de opiniepeilingen hadden aangegeven dat Shimon Peres deze zou winnen. Er werden nog tweemaal verkiezingen gehouden via dit model. In 1999 werd Ehud Barak op deze manier tot minister-president gekozen. In 2001 werd Ariel Sharon gekozen. De nieuwe stijl van kiezen bleek in Israël eerder nadelen te hebben dan voordelen. In korte tijd traden minister-presidenten af en waren stabiele regeringen moeilijk te vormen. Sharon moest zelfs bij de vorming van zijn regering weer terugvallen op de Regering van Nationale Eenheid. Dit was het einde van de direct gekozen minister-president van Israel en werd weer teruggegaan naar het oude systeem.

De huidige minister-president van Israel Benjamin Netanyahu is. Veel mensen noemen hem Bibi.

 

Golda Meir was de derde vrouwelijke minister-president ter wereld. De andere waren Sirimavo Bandaranaike (Sri Lanka) en Indira Gandhi (India).


 

Wanneer een minister-president zou overlijden, wordt hij vervangen door een door het kabinet gekozen tijdelijke minister-president. Dit gebeurde tot nu toe twee maal in Israel. De eerste was Levi Eshkol en de tweede Yitzhak Rabin.


 

De minister-president sinds 1974 een officiële ambtswoning in Jeruzalem heeft. Dit huis wordt Beit Aghion genoemd. In Nederland hebben wij het Catshuis voor de minister-president.