Het Israelisch landschap

Israël is vooral een lang en uitgestrekt land. Hierdoor kom je veel wisselende landschappen tegen. Het noorden van het land is met name begroeid met bossen. Hoe meer je naar het zuiden gaat, hoe droger het wordt, hoe minder groen het landschap wordt en uiteindelijk verandert het land in een woestijn. Je mag daarom ook wel stellen dat Israel met bergen en vlaktes, moerasvalleien en woestijnen een gevarieerd aanbod aan landschappen te bieden heeft!

GEOGRAFISCHE ZONES

Je kunt een land indelen in gebieden met landschappen die op elkaar lijken. Zo’n gebied binnen een land met een speciaal landschap, noem je een geografische zone. Hieronder beschrijven we er een aantal.

AAN DE MIDDELLANDSE ZEE

KUSTVLAKTE

Aan de Middellandse Zee is een vlakte. Deze kustvlakte strekt zich uit van Rosj Haniqra helemaal in het noorden tot aan de Egyptische Sinai-woestijn in het zuiden. De kustvlakte begint direct aan zee met de kustlijn; dat gebied is vlak en bestaat uit zand. In het noorden bestaat de kustlijn soms niet alleen uit zand, maar ook uit zandsteen en kalksteen.

VRUCHTBARE GROND

Over de hele lengte van de kustlijn, maar dan wat verder van de zee af, is de grond heel vruchtbaar. In dat gebied is daarom veel landbouw. Er zijn bijvoorbeeld sinaasappelboomgaarden. In het noorden is de kustvlakte 4 tot 7 kilometer breed, in het zuiden wel 45 kilometer.

BEVOLKING

Meer dan de helft van alle inwoners van Israel, woont in de kustvlakte. Ondermeer de steden Tel Aviv en Haifa liggen in dit gebied. Er zijn veel steden en havens en er is veel industrie en veel landbouw.

BERGEN

BERGGEBIEDEN

Er zijn meerdere bergen in Israel. Je vindt ze van noord tot zuid terug. Specifieke berggebieden met gelijkwaardige kenmerken vind je terug op de Golanhoogten, in het gebied Gallilea en ook overigens op de Westelijke Jordaanoever (de bergen van Judea en Samaria).

GOLAN HOOGTEN

De bergen helemaal in het noorden heten de Golan Hoogvlakte. Zij bestaan voornamelijk uit basalt. Dat is een heel hard gesteente dat door vulkaanuitbarstingen gevormd is. De bergen kijken uit op de Hoela-vallei (een vallei in Noord-Israel waar heel veel vogels broeden en trekvogels doorheen trekken) en op het buurland Syrië.

GALLILEA

Ook in het noorden, iets onder de Golan, ligt het gebied Galilea. De bergen in Galilea bestaan uit de materialen gips en dolomiet. Een van de hoogste bergen in Israel is de berg Meron in Galilea. De top van deze berg bevindt zich 1.208 meter boven zeeniveau. In het gebied Galilea valt relatief veel regen en er zijn kleine riviertjes. Daardoor is het gebied vrij groen. Tussen de bergen in liggen valleien; gebieden gelegen in een dal met daaromheen bergen. 

VRUCHTBARE GROND

Een hele grote vallei in het noordelijke berggebied is de Jizreel vallei. Deze vallei ligt onder Galilea. De grond is hier heel vruchtbaar. De meeste landbouwgebieden van Israel liggen in de Jizreel vallei. Er zijn in de vallei heel veel kibboetsen en mosjavs. Inwoners van deze kibboetsen en mosjavs, zorgen voor het bewerken van het land. Het is dan ook niet raar dat veel mensen in Noord-Israel in de landbouw werken. Naast landbouw werken ze ook in toerisme en de industrie. 

LANGS DE RIVIER DE JORDAAN

OOST-AFRIKAANSE BREUK

Achter de bergzones, landinwaarts, ligt het Jordaandal. Het gebied ligt veel lager dan de bergen die ervoor liggen. Dat komt, omdat er daar een barst in de aardbodem zit. Niet een barst waar je doorheen naar beneden kunt vallen, maar het is wel een hele diepe deuk vergeleken met de aarde eromheen. De barst loopt niet alleen door Israel, maar ook omhoog door Syrië en Turkije en omlaag tot onder Ethiopië in Afrika. Deze barst heet de ‘Oost Afrikaanse breuk’. Rond het gebied met deze breuk zijn vaak aardbevingen. Het Jordaandal ligt in die breuk.

JORDAANDAL

Het Jordaandal is onderverdeeld in de Hoela-vallei, de Kinneret-vallei, de Jordaan-vallei, de Dode Zee-vallei en de Arava-vallei. In het Jordaandal liggen veel belangrijke waterbronnen voor Israel. Helemaal in het Noorden in de Kinneret-vallei ligt het Meer van Kinneret, dat jij misschien beter kent als het Meer van Galilea. Dit meer onderbreekt de grootste rivier van Israel: de Jordaan. In de winter, als het regent, is de rivier groot, maar in de zomer is de rivier heel ondiep en nauw. De Jordaan is 250 kilometer lang en loopt van de Hoela-vallei tot aan de Dode Zee.

LANDBOUW

Omdat het weer hier redelijk nat is, is landbouw er mogelijk. Veel mensen leven hier dan ook van landbouw, maar ook van visserij, industrie en toerisme.

In het zuiden is het veel droger. Maar in Israel zijn er een aantal manieren uitgevonden om in zo'n droge omgeving toch voedsel te kunnen verbouwen. Er wonen hier niet veel mensen.

DODE ZEE

In het zuiden van de Dode Zee-vallei ligt wel een heel bijzonder plas water: de Dode Zee. Eigenlijk is de Dode Zee geen zee, maar een meer. Lange geleden was er een zee die ook het land in de omgeving van Dode Zee bedekte. Die oude zee werd steeds ondieper en ondieper. Het land wat eronder lag, kwam daardoor droog te liggen. Het enige dat is overgebleven is de Dode Zee. Zoals de naam al doet vermoeden groeit er vrij weinig in dit meer. Het zit namelijk zo vol met zout, dat er maar weinig in kan groeien. Het ligt bovendien op het diepste punt van de aarde, namelijk op 408 meter onder zeeniveau!En dat is nog niet alles. Het water in de dode zee is zo zout, dat je niet in het water hoeft te zwemmen om met je neus boven water te blijven: je blijft gewoon drijven. Dus je kunt zo in zee gaan zitten en je krant lezen zonder dat je nat wordt.

    
 

Ook een zware sumoworstelaar blijft makkelijk drijven op het water van de Dode Zee.

  Modderbad

 

WOESTIJN

Negevwoestijn 

In het zuiden van Israel ligt de Negevwoestijn. Die woestijn is zo groot dat bijna de helft van Israel uit woestijn bestaat. Het is heel mooi, maar om te leven en eten te verbouwen is een droge woestijn niet handig. Toch wonen er wel wat mensen en is er landbouw en industrie. In de Negev is het heel droog. Het regent soms maar een keer per jaar. Met alle heuvels en dalen, lijkt het een beetje alsof je op de maan staat. Er zijn verschillende soorten stenen in allemaal verschillende kleuren.

BESCHERMDE NATUURGEBIEDEN

Het afwisselende landschap van Israël is iets waar Israëliërs trots op zijn. Alleen met de groei van de bevolking en de groeiende economie komt dit landschap wel in gevaar. Inmiddels zijn steeds meer gebieden daarom uitgeroepen tot een beschermd natuurgebied: er zijn er wel 200 door het hele land heen! Zo is er bijvoorbeeld het nationaal park Eshkol in de Negev-woestijn en het nationaal park Sjaron aan de kust.

In deze natuurgebieden proberen mensen in Israël bedreigde diersoorten te beschermen. Vaak worden ook dieren die hier uitgestorven waren weer opnieuw geïntroduceerd.

 

 

DE DODE ZEE klinkt misschien een beetje saai maar niets is minder waar: de grond zit zo vol met mineralen en andere goede stoffen dat mensen hier graag een modderbad nemen. Als zij zich daarna af willen spoelen in het meer blijkt dat je er in feite op drijft: het water is zo “dik” dat je er niet ver in kan zakken!


ALS je thuis badzout hebt, is het mogelijk dat dat zout uit de Dode Zee komt. Uit Israel of uit Jordanie. Kijk maar eens op de verpakking!


IN ISRAEL is er weinig water en dat terwijl veel water door mensen wordt gebruikt om van te leven. Maar voor de Dode Zee is dat niet goed, want er blijft steeds minder water over.  De Zee krimpt.

 

Kijk voor een overzicht van het landschap in Israël bij de klikkaart.